KHIPU | TEXTILE ART HANGINGS
https://www.annevandenheuvel.nl/images/photos/518x261/Quipu_Expositie_AnnevandenHeuvel_Sense_Restaurant_Denbosch_kunst_textielkunst_ibizastyle_quipu.jpg
MYSTERIEUZE KNOOPWERKEN | FASCINATIE & HERINNERINGEN
'Dit is een Khipu ...' Doet menig oog knipperen en meestal wordt a la minute om tekst en uitleg gevraagd. En daar gaan we dan ... er is namelijk genoeg te vertellen over de Khipu!

Wat is een Khipu?
Quipu's / Khipu waren bij de Inca's een soort koorden die gebruikt werden om allerlei informatie weer te geven. Dit deden ze door middel van knopen. De Inca's worden vaak genoemd als de hoogst ontwikkelde beschaving van Zuid-Amerika dankzij allerhande verwezenlijkingen. Desondanks kenden ze geen schrift. Of toch niet zoals wij dat verstaan. Ze hadden echter wel het quipu-systeem ...

Knopen
Een knoop is de situatie waarbij een lijn (touw, tak, draad etc) om zichzelf of om een andere lijn is gedraaid. Als dit gecontroleerd gebeurt heeft zo'n knoop meestal een naam, afhankelijk van het gebruik. Als een lijn rond een voorwerp wordt genomen spreekt men meestal van een steek. De termen knoop en steek worden vaak door elkaar gebruikt, de bewerking noemen we 'knopen'.

De oorsprong van knopen is ontstaan toen mensen over de gehele wereld, onafhankelijk van elkaar, simpelweg ontdekten dat takken en bladeren tot gebruiksvoorwerpen te vormen waren door ze met elkaar of met zichzelf te verbinden. Dit 'knopen' is per cultuur verschillend doorontwikkeld tot kunstvormen en legt eigenlijk de basis voor alle textiele werkvormen.

Anne van den Heuvel kennende is dat reden genoeg om zich vol enthousiasme vast te bijten in het realiseren van Khipu's!
Zoals bijna alle werken die Anne realiseert, een vervolg krijgen doordat er na ‘haar eerste’ vaak gevraagd wordt om meer van dergelijke projecten te realiseren.
Deze allereerste Khipu maakte Anne in 2017 voor Joke en Jos.
Sinds die tijd realiseert Anne Khipu’s op maat en op kleur, al dan niet gecombineerd met gebruik van materialen van de opdrachtgever, zo blijven dierbare herinneringen levendig, worden ze geeerd en gaan ze leven.

Khipu ... met herinneringen
Anne van den Heuvel maakt uw Khipu op maat en op kleur, het enige wat u hoeft te doen is haar uit te nodigen op locatie. Vertel haar uw verhaal en geef haar mee aan materialen wat zij kan verwerken in uw Khipu. Trouwkostuums, reisherinneringen, ingeknoopte briefjes, eerste kledingstukken van uw kind(eren) een veter uit uw schoen, de trui van uw overleden familie, dat ene ding wat u altijd in de kast bewaard maar er maar blijft liggen, liefdesbrieven, kralen ... met een koffer vol herinneringen, of slechts 1 delicaat stuk, zal zij een waanzinnig mooi werk creeeren. Bent u benieuwd hoe dat werkt? Bekijk dan alle ins en outs ...

Leest u voor wat meer historie en inspiratie nog even door ...

Khipu ... een vleugje Inca geschiedenis
Eeuwenlang waren de Khipu's een mysterie. Tot in 70-er jaren ging men ervan uit dat het een soort van telsysteem was, waarmee men de administratie van het Inca-rijk deed. Vervolgens blijken er bewijzen dat quipu's veel complexere informatie bevatten en in feite een soort van schrift zijn.
In tegenstelling tot de meeste ons bekende schrifturen gaat het hier om een semasiografisch schrift; gegevens die gesproken tekst weergeven. De quipu is verhalend zonder rechtstreeks spraak uit te drukken in haar gegevens. Er werden meerdere koorden aan een koord geregen. Het leggen van knopen is de meest zichtbare vorm om informatie weer te geven.
Al worden er af en toe nog ontdekkingen gedaan over de ontcijfering van de betekenissen van al die codes, toch blijft het tot op heden zoeken naar een correcte ontcijfering. Dit is grotendeels te wijten aan het ontbreken van een document zoals de steen van Rosetta die was voor de ontcijfering van het Egyptische hiërogliefenschrift.

Het zou weleens kunnen dat deze onderzoeken waar zijn ...
Het decimale stelsel werd toegepast. De onderste knopen gaven de eenheden aan, daarboven de tientallen. De soort van het te tellen eenheden werd door de kleur aangegeven. Daarnaast waren er ook nog verschillende binaire codes zoals: het type materiaal (wol of katoen), de plaats waarmee de knoop aan het hoofdtouw vastzit (naar voor of achter gericht) of de richting van de knoop zelf (s- of z-vormig). Enzovoorts.
De codering van de quipu doet in hierdoor erg sterk denken aan computerprogrammering. Door deze binaire gegevens te combineren kon men erg complexe informatie weergeven. Daarom kan de quipu als een schrift beschouwd worden.

Hoe zag zo’n historische quipu er dan uit?
Een quipu kunnen we kortweg omschrijven als een knopentouw, een touw met knopen dus. Daarbij hebben we altijd een hoofdtouw (wat soms tot bijna 3 meter lang kan zijn) en daaraan hangend secundaire touwen (en soms aan die secundaire touwtjes ook nog eens tertiaire touwtjes). In al die secundaire touwtjes zijn knopen gemaakt. Knopen in verschillende vormen: een achtknoop, een dubbele knoop, enkelvoudige knopen,... Het resultaat is een wirwar van touwen met allemaal knopen in. Al die touwtjes hebben uiteindelijk dan ook nog eens verschillende kleuren.

Rol van de quipu's
Wat was de betekenis van deze touwen? Met zekerheid is geweten dat het hier gaat om een systeem waarmee men cijfermateriaal kon vastleggen. Elke knoop stond hierbij voor een bepaald cijfer. Elke kleur van de touwtjes stond voor een bepaald product dat geteld werd. Wat hierbij heel belangrijk was was de positie van de knoop aan het touw. Laten we even een voorbeeld gebruiken om alles duidelijk te maken. Maar er is meer. Een knoop is niet zomaar een knoop. Er zijn verschillende knopen mogelijk en die verschillende knopen hadden op hun beurt ook telkens een specifieke betekenis. Ook de kleuren van de quipu's waren van belang. Zo zat een heel systeem achter de knopentouwen ...
Het telsysteem van de quipu's was wijd verspreid in het Inca-rijk en werd alom gebruikt. Toch waren de Inca's niet de eersten die deze telkoorden gebruikten en het waren er ook de uitvinders niet van. Archeologen zijn het er immers redelijk over eens dat er op vindplaatsen die horen tot de Huari-cultuur (600-1000 n.C.) quipu's zijn gevonden en een aantal archeologen menen ook in Caral (2600 v.C.!) touwen te hebben gevonden die quipu's zouden voorstellen.
De dag van vandaag zijn er ongeveer 600 quipu's teruggevonden die kunnen gebruikt worden om verder onderzoek op te verrichten. Veel zijn echter verloren gegaan of vernietigd. Het systeem heeft vermoedelijk dan ook nog niet al zijn geheimen prijsgegeven en meer en meer onderzoekers menen dat dit quipu-systeem niet enkel en alleen een cijfermatig of boekhoudkundig systeem was maar dat het tevens een alternatieve vorm van schrijven was. Dit zou meteen de stelling dat de Inca's geen schrift kenden naar de prullenmand verwijzen.
Elke knoop of tenminste knopencombinatie (soort knoop, welk touw, kleur touw,...) zou in een dergelijk scenario staan voor een foneem of een lettergreep of een deel van een woord waardoor een combinatie van verschillende knopen dan op haar beurt woorden of woordcombinaties zou voorstellen. Een volledig knopentouw zou dan eigenlijk een soort tekst voorstellen. Een vérgaande theorie die jammer genoeg nog niet kan gestaafd worden met bewijsmateriaal maar waar nog steeds onderzoek naar verricht wordt (sommige wetenschappers proberen nu zelfs de quipu-code te doorgronden door middel van binaire codes). Mocht hier in de nabije toekomst een sluitend bewijs voor gevonden worden ... dan schrijft Anne een nieuw verhaal voor u.

Gaaf he? Kortom: inspiratie genoeg om uw verhaal door Anne van den Heuvel te laten vertellen met een kunstwerk in uw interieur ...

Ons huis wordt steeds vrolijker
https://www.annevandenheuvel.nl/images/photos/256x156/Kiphu_AnnevandenHeuvel_Jos-Joke19.jpg
DE KHIPU ALS INSPIRATIE BRON
Anne creëerde in de prachtige woning van Joke en Jos een derde kunstwerk. Eerder werden een Acoustic Couture werk en een Divine Acoustics werk voor deze mooie locatie ontworpen. "Een kunstwerk geïnspireerd op een Khipu, een mysterieus knoopwerk dat mogelijk werd gebruikt door de Inca’s om informatie door te geven. Anne ontwierp op ons verzoek deze moderne variant! Het werk sluit niet alleen perfect aan bij onze wensen maar zeker ook bij het oude idee van informatieverstrekking. Je staat ervoor en ziet de ontelbare manieren waarop Anne met het materiaal is omgegaan: knopen, vlechtjes, koordjes, gedraaide touwtjes, lange en korte repen stof. Iedere keer opnieuw zie je andere bewerkingen. Je realiseert je des temeer dat het knoopwerk van de oude Inca’s inderdaad een communicatiemiddel geweest zou kunnen zijn. Kortom, met haar creatieve geest heeft Anne haar eigen kleurrijke verhaal gecreëerd. Naar onze beleving is deze moderne khipu een literair meesterwerk dat wij met genoegen blijven herlezen!" In de zomer kreeg Anne bericht van Jos en Joke dat ze juist terug waren uit Peru en interesse hadden in een nieuw kunstwerk voor de schouw. Anne was juist op een wereldmuziek festival. De inspiratiebron voor een nieuw werk werd de Khipu. Een waanzinnig werk om te realiseren, er ging soms wel meer dan 4 a 5 volle dagen werk in het creëren van 1 streng. Uiteindelijk werden 15 kleurrake strengen gerealiseerd. Quipu's / Khipu waren bij de Inca's een soort koorden die gebruikt werden om allerlei informatie weer te geven. Dit deden ze door middel van knopen. Eeuwenlang waren de quipu's een mysterie. Tot in de jaren 1970 ging men ervan uit dat quipu's een soort van telramen waren waarmee men de boekhouding en administratie van het Inca-rijk deed. Vervolgens kwamen er echter bewijzen dat quipu's ook veel complexere informatie bevatten en in feite een soort van schrift zijn. In tegenstelling tot de meeste ons bekende schrifturen gaat het hier om een semasiografisch schrift, gegevens dus die gesproken tekst weergeven. De quipu is immers verhalend zonder rechtstreeks spraak uit te drukken in haar gegevens. Al worden er af en toe nog ontdekkingen gedaan over de ontcijfering van de betekenissen van al die codes, toch blijft het tot op heden zoeken naar een correcte ontcijfering. Dit is grotendeels te wijten aan het ontbreken van een document zoals de steen van Rosetta die was voor de ontcijfering van het Egyptische hiërogliefenschrift. Wilt u ook graag een Khipu op maat laten maken en bent u benieuwd hoe dat werkt? Bekijk dan alle ...
KHIPU'S BETOVEREN STERRENRESTAURANT RESTAURANT SENSE
https://www.annevandenheuvel.nl/images/photos/256x156/Quipu_Exhibition_AnnevandenHeuvel_Sense_Restaurant_Dutch_Artist_Denbosch_ibizastyle_khipu.jpg
BOETSEREN MET TEXTIEL
In het prachtige Michelin Sterren restaurant Sense wordt u betoverd door de kleurrijke en kleurrake kunstwerken van Anne van den Heuvel. In diverse ruimten kunt u ook de bijzondere Khipu bewonderen. Deze werken zijn tot en met 17 november 2018 te bekijken op deze locatie, daarna reizen ze weer door of verhuizen naar een vaste bestemming. Mocht u interesse hebben in een Khipu uit Anne's collectie, of een Khipu op maat, schroom dan niet en neem gerust contact op! Bent u benieuwd hoe dat werkt? Bekijk dan alle ...